Plastic Labware Guide
คู่มือเลือกใช้อุปกรณ์พลาสติกสำหรับห้องปฏิบัติการ

คู่มือเลือกใช้อุปกรณ์พลาสติกสำหรับห้องปฏิบัติการ
Plastic Labware หรืออุปกรณ์พลาสติกสำหรับห้องปฏิบัติการ เป็นอุปกรณ์ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในงานวิจัย การวิเคราะห์ และการทดสอบทางวิทยาศาสตร์ ด้วยคุณสมบัติที่มีน้ำหนักเบา ใช้งานสะดวก และมีให้เลือกหลากหลายรูปแบบ
อย่างไรก็ตาม พลาสติกแต่ละชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน ทั้งด้านความทนทานต่อสารเคมี อุณหภูมิ และความเหมาะสมกับตัวอย่าง การเลือกวัสดุที่ถูกต้องจึงมีความสำคัญต่อความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของผลการทดลอง
1. รู้จักพลาสติกที่ใช้ในห้องปฏิบัติการ
Polypropylene (PP)
เป็นพลาสติกที่มีความเหนียว ทนทานต่อสารเคมีหลายประเภท และสามารถทนความร้อนสำหรับการนึ่งฆ่าเชื้อด้วย Autoclave ได้ในผลิตภัณฑ์ที่ผู้ผลิตรับรอง เหมาะสำหรับอุปกรณ์ เช่น Centrifuge Tubes, Microcentrifuge Tubes และ Sample Containers
Polystyrene (PS)
เป็นพลาสติกที่มีความใสและคงรูปได้ดี เหมาะสำหรับอุปกรณ์ที่ต้องการมองเห็นตัวอย่างอย่างชัดเจน เช่น Petri Dishes, Cell Culture Plates และภาชนะพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวบางประเภท แต่ไม่เหมาะสำหรับการนึ่งฆ่าเชื้อด้วย Autoclave
Polyethylene (PE)
เป็นพลาสติกที่มีความทนทานต่อสารเคมีหลายชนิด มีทั้งแบบ High-Density Polyethylene (HDPE) และ Low-Density Polyethylene (LDPE) นิยมใช้ผลิตขวดเก็บสารละลายและขวดล้างอุปกรณ์ โดยไม่เหมาะกับการนึ่งฆ่าเชื้อด้วย Autoclave ทั่วไป
Polycarbonate (PC)
เป็นพลาสติกที่มีความแข็งแรงและทนต่อแรงกระแทก มีความโปร่งใส และสามารถทนความร้อนได้ดีในผลิตภัณฑ์บางประเภท เหมาะสำหรับงานที่ต้องการความทนทานเป็นพิเศษ ทั้งนี้ควรตรวจสอบความเข้ากันได้กับสารเคมีและเงื่อนไขการใช้งานก่อนเลือกผลิตภัณฑ์
2. เลือกวัสดุตามประเภทสารเคมี
อุปกรณ์พลาสติกแต่ละชนิดมีความทนทานต่อกรด ด่าง และตัวทำละลายแตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น PP และ PE สามารถทนสารเคมีหลายประเภทได้ดี ขณะที่ PS มีข้อจำกัดในการสัมผัสตัวทำละลายอินทรีย์บางชนิด
ก่อนใช้งานควรตรวจสอบ Chemical Compatibility Chart ของผู้ผลิต โดยพิจารณาทั้งชนิดสารเคมี ความเข้มข ้น อุณหภูมิ และระยะเวลาสัมผัส
3. ตรวจสอบความทนทานต่ออุณหภูมิ
หากต้องใช้งานที่อุณหภูมิสูงหรือผ่านกระบวนการ Autoclave ควรเลือกอุปกรณ์ที่ผู้ผลิตระบุว่าสามารถรองรับกระบวนการดังกล่าวได้
ในทางกลับกัน การเก็บตัวอย่างในอุณหภูมิต่ำหรือแช่แข็งจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ที่รองรับสภาวะนั้นโดยเฉพาะ เนื่องจากพลาสติกบางชนิดอาจเปราะหรือแตกร้าวเมื่อสัมผัสความเย็นจัด
4. เลือกตามลักษณะการใช้งาน
Centrifuge Tubes: ควรตรวจสอบความจุ วัสดุ และค่าแรงเหวี่ยงสูงสุด (RCF) ที่รองรับ
Pipette Tips: ควรเลือกให้เข้ากับไมโครปิเปตและช่วงปริมาตร
Petri Dishes: เลือกวัสดุและระดับความปลอดเชื้อให้เหมาะกับงานเพาะเลี้ยง
Sample Containers: พิจารณาความทนทานต่อสารเคมี การปิดผนึก และสภาวะการเก็บรักษา
Cell Culture Plates: ตรวจสอบคุณสมบัติพื้นผิว เช่น การปรับสภาพเพื่อส่งเสริมการยึดเกาะของเซลล์
5. พิจารณามาตรฐานและข้อมูลผลิตภัณฑ์
อุปกรณ์ที่เหมาะสมควรมีรายละเอียดทางเทคนิคชัดเจน เช่น ชนิดวัสดุ ข้อจำกัดด้านอุณหภูมิ ความเข้ากันได้กับสารเคมี และข้อมูลรับรองคุณภาพที่เกี่ยวข้อง
สำหรับงานที่มีความละเอียดอ่อน ควรตรวจสอบระดับความสะอาดหรือการรับรองเฉพาะทางเพิ่มเติมตามข้อกำหนดของการทดลอง
สรุป
การเลือก Plastic Labware ไม่ควรพิจารณาเฉพาะรูปทรง ขนาด หรือราคา แต่ต้องคำนึงถึงคุณสมบัติของวัสดุและสภาพการใช้งาน จริง เพื่อป้องกันการเสียหายของอุปกรณ์ การปนเปื้อน และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับตัวอย่าง
การเลือกใช้อุปกรณ์พลาสติกอย่างเหมาะสมช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ ความปลอดภัย และความน่าเชื่อถือในการทำงานของห้องปฏิบัติการ
ค้นหา Plastic Labware ที่เหมาะสมกับงานวิจัยและงานวิเคราะห์ของคุณ


